Het Baarnse Bos is eerder een park dan een bos. U kunt er wandelen over brede beukenlanen of smalle, kronkelige paadjes volgen.

Ligging

Het Baarnse Bos ligt in het zuiden van de gemeente Baarn en wordt omringd door de Amsterdamse Straatweg, de Lt. Generaal van Heutszlaan, de spoorlijn en de Torenlaan, die overgaat in de Stadhouderslaan.

Hoe komt u er?

Het Baarnse Bos ligt op loopafstand van het NS-station van Baarn. Ook komen de bussen 70, 73 en 75 langs het Baarnse Bos. Komt u met de auto dan kunt het beste parkeren tegenover het Baarnsch Lyceum aan de Torenlaan. Andere mogelijkheden: parkeerplaats lang het spoor bij eethuys-café De Generaal, aan de Lt. Generaal van Heutszlaan.

Honden
Mogen los lopen.

Wandelpaden

Staatsbosbeheer heeft de Baarnse Boswandeling uitgezet. Volg de paaltjes met de rode koppen. Afstand: 4 km. Start: Lt. Generaal van Heutszlaan, naast eethuys-café De Generaal, of aan de Torenlaan tegenover het Baarnsch Lyceum. U wandelt onder andere langs de Grote Kom, over lanen met hele mooie beuken en door het Sterrenbos, waarvan alle paden bij de Grote Kom uitkomen. Als het niet te nat is, zijn grote delen van het Baarnse Bos goed begaanbaar met kinderwagens.
Enige jaren geleden was er ook een leuke wandeling van de NS die onder andere door het Baarnse Bos ging. Deze wandeling is 10 kilometer en gaat via het Baarnse Bos naar Soestdijk. En dan via Paardenbos en Roosterbos weer terug naar het station van Baarn. Lees meer: >>>>.

Eten en drinken

Eethuys-café De Generaal ligt dichtbij het Baarnse Bos. Voor openingstijden zie de website van De het eethuis. Aan de Torenlaan, bij de spoorwegovergang, lig eetcafé Spoorzicht.

Eigenaar

Staatsbosbeheer, probeert het Baarnse Bos zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat te houden. Rijk, Provincie,  Staatsbosbeheer en gemeente proberen geld te verzamelen om 17 actiepunten in het unieke Baarnse Bos uit te voeren, zodat het bos weer in oude glorie hersteld wordt. Men denkt ook aan een Vereniging Vrienden van het Baarnse Bos.

Omvang

Circa 88 hectare. Het Baarnse Bos was vroeger het park dat behoorde bij het 17e eeuwse landhuis De Eult. Naar het noorden toe was het landgoed toen veel groter. Koning Willem III besloot grote delen te verkopen aan bouwondernemingen. Op het stuk aan de overkant van de Lt. Generaal van Heutszlaan, bouwden zij grote villawijken.

Verklaring naam

Spreekt voor zich: het Baarnse Bos is het bos bij Baarn. De oorspronkelijke naam van het landgoed was De Eult. ‘De Eult’, in de Middeleeuwen nog ‘de Oelte’, kan betekenen: woest bos, of anders: erfbezit. Nog verder in het verleden gebruikte men ook wel de naam 't bultig Goy.

Geschiedenis

Het Baarnse Bos werd in de eerste helft van de 18e eeuw aangelegd als parkbos in Franse stijl: planmatig, royaal maar toch overzichtelijk. In het midden ligt de Grote Kom. Op dit centrale punt komen acht lange rechte zichtlanen uit. Zo’n zichtlaan werd aangelegd om de bewoners van een landgoed een wijds uitzicht te geven. Een van de lanen kwam vroeger uit bij het verdwenen landhuis De Eult. Dit huis werd gebouwd in het midden van de 17^e eeuw, ongeveer 10 jaar eerder dan het huis Soestdijk. Beide landgoederen behoorden tot de familie De Graeff, een rijk geslacht met veel politieke invloed. Een dochter trouwde met de eveneens zeer bekende Jan Bicker, burgemeester van Amsterdam, reder en koopman. Hij bouwde het huis De Eult in 1640, samen met Hooge Vuursche (een voorloper van het huidige Kasteel Hooge Vuursche). En een van hun kinderen trouwde met Jan de Wit, die vaak op De Eult logeerde. Hij werd voogd van het weeskind Willem III, maar was staatsgezind en verzette zich tegen het feit dat Willem III stadhouder werd. In het rampjaar 1672  was de strijd tussen staatsgezinden en prinsgezinden zo groot dat de gebroeders De Wit  vermoord werden. Willem III werd toch stadhouder. Waarschijnlijk probeerde de familie De Graeff vrede te stichten met de Oranjes door het huis Soestdijk aan Willem III te koop aan te bieden. Daardoor kwam Soestdijk in het bezit van Oranje. Toen op De Eult in 1758 de familie Deutz (nazaten van de familie De Graeff) in financiële moeilijkheden kwam en het huis te koop aanboden, kwam ook De Eult in het bezit van Oranje.

De buitenplaats werd gekocht voor  31.900 gulden en de verdere percelen voor 8.000 gulden. Het huis was bestemd voor de tienjarige Willem V, die er zijn schelpen, stenen en mineralen zou onderbrengen. Het huis kwam steeds meer in de schaduw van Soestdijk te staan. In 1879 werd het uiteindelijk gesloopt. Het Baarnse Bos heeft dus een heel interessant historisch verleden.

Verdwenen beelden
In het midden van de 18e eeuw stond het park vol met beelden. Onder andere 24 marmeren roomse keizers. Een uitvoerige beschrijving van alles wat er in de tuinen van de Eult te vinden was, staat in een oude veilingcatalogus uit het jaar 1758.

Wat kunt u in dit gebied verwachten?

Berceaus
De oude plattegrond uit 1754 van de Eult verschilt weinig met het huidige Baarnse Bos, behalve dan dat het naar het noorden veel groter was. Bijzonder in dit bos zijn de berceaus (beukengangen). Dit zijn romantische wandelpaden met aan beide zijden beuken of eiken waarvan de takken over het pad zijn gebogen. Een blanke huid was in die periode het ideaal. Door een wandeling te maken in de schaduw van de berceau werd de huid niet aan zonlicht blootgesteld. De berceaus lopen vanaf de gebouwen tegenover paleis Soestdijk naar de Kleine Kom (sommigen noemen dit de Lindenkom). Oorspronkelijk liep ook een berceau in een grote cirkel om de vijver heen.

Vogels: boomklever in hoge beuken en de grote bonte specht. Ook: koolmees, pimpelmees, kuifmees, zwarte mees, vink en goudhaantje.
Bomen, naast knoestige eiken en statige oude beuken:Europese lariks, linde, Douglasspar, fijnspar en grove den (Schrikslaan), Hemlockspar, Weymouth-den (Wittelaan), Abies Grandes (Grote Zilverspar)
Planten: brede stekelvaren en in arme stukken adelaarsvaren.
Paddenstoelen: op beuken witte bultzwam en platte tonderzwam. In berceau de eikebloedzwam en gele korstzwam.

Meer informatie

Er is veel geschreven over het Baarnse Bos. Zoek eens via Google onder 'Baarnse Bos'. Thera Coppens heeft in haar boek 'Baarnse Lusthoven en hun bewoners' veel geschreven over de geschiedenis van het Baarnse Bos.

In 2007 uitgegeven: 'Het Baarnse Bos, een vorstelijk wandelpark'. Dit boek verhaalt van de rijke geschiedenis van het Baarnse Bos.>>>>

Handige kaart: kaart 23 van Staatsbosbeheer. De complete wandelkaart voor de bezoeker van De Vuursche en Groeneveld. Alle paden staan hierop duidelijk weergegeven. Ook de lanen in het Baarnse Bos.

Op YouTube staat een filmpje over een van onze wandelingen door het Baarnse Bos.

Foto's: IVN Eemland