|
Ligging
De Korte Duinen liggen in de gemeente Soest. Komt u vanuit Soest en rijdt u op de
Soesterbergsestraat, dan liggen links de Korte Duinen en rechts de Lange Duinen.
Het gebied ligt op de Noordwest-flank van de Utrechtse Heuvelrug. De Korte Duinen
vormt samen met de Lange Duinen de Soester Duinen.
Hoe komt u er?
De Korte Duinen zijn onder andere bereikbaar via de Maarschalkersteeg (zijstraat
Birkstraat) of de Soesterbergsestraat, vanaf de parkeerplaats van voormalig ziekenhuis
Zonnegloren.
Honden
Aan de lijn. In de Lange Duinen mogen honden wel los.
Wandelingen
IVN Eemland heeft een boekje gemaakt over het
natuurpad door de Korte Duinen. Dit natuurpad begint en eindigt op de parkeerplaats
van het voormalige Ziekenhuis Zonnegloren, aan de Soesterbergsestraat. Het pad wordt
aangegeven met oranje paaltjes. De hoofdroute is ongeveer 10 kilometer en de verkorte
routes zijn 8 of 6 kilometer. U kunt het boekje over het natuurpad kopen bij de
VVV in Soest en bij restaurant De Korte Duinen.
Ook is er een NS-wandeling door dit gebied >>>>
Eten en drinken
Restaurant De Korte Duinen.
Eigenaar
De gemeente Soest is eigenaar van de Korte Duinen.
Omvang
Nog door ons uit te zoeken.
Verklaring naam
Oorspronkelijk lagen de Lange en Korte Duinen aan elkaar en vormde het één gebied.
Dwars door de duinen was een pad. Dat pad vormde de verbinding tussen Soest en Soesterberg.
Het pad werd een weg en kreeg uiteindelijk de naam Soesterbergsestraat. Het verdeelde
de zandverstuiving in een groot gebied (de Lange Duinen) en een kleiner gebied (de
Korte Duinen).
Geschiedenis
De Korte Duinen liggen op de Noordwest-flank van de Utrechtse Heuvelrug. Dit
gebied is lang geleden ontwikkeld. In de Saale-ijstijd, 200.000 tot 120.000 jaar
geleden, stroomde landijs vanuit Scandinavië Nederland binnen. Hierbij werd langs
de randen van de ijsmassa de ondergrond opgestuwd. Een ijstong vanuit de Gelderse
Vallei zorgde voor het ontstaan van de Utrechtse Heuvelrug.
Dekzand
Gedurende de Weichsel-ijstijd, 70.000 tot 10.000 jaar geleden, heerste hier een
poolklimaat. Dit ondanks het feit dat het ijs in Scandinavië ons land niet bereikte.
Door de lage temperatuur groeide er weinig. Sterke westenwinden waren daardoor in
staat grote hoeveelheden zand te verplaatsen. Dit zand werd als een dek over het
landschap afgezet en wordt daarom ‘dekzand’ genoemd. Toen 10.000 jaar geleden de
temperatuur weer steeg, raakten de dekzanden begroeid met bos.
Kappen en branden
Vanaf 500 na Christus vestigden zich landbouwers in dit gebied. Als gevolg van het
vele kappen en branden ontstonden heidevelden en zandverstuivingen. De mens gebruikte
de heide als graasgebied voor schapen. Schapenmest was nodig om op de arme zandgronden
gewassen te verbouwen. Aan die tijd herinneren de schaapskooien in Soest en de Schapendrift.
Deels door aanplanting, deels door natuurlijke oorzaak veranderde de hei in bos.
Op de stuifzanden groeide eerst buntgras gevolgd door andere gewassen. Ook waren
de stuifzanden rijk aan korstmossen.
Stoven
In de Korte Duinen zijn zogenaamde stoven van beukenhout. Deze zijn uniek in de
provincie Utrecht. Sommigen hebben een omvang van 7 meter. Ze zijn ontstaan doordat
bijvoorbeeld boeren het hout steeds weghakten om te gebruiken voor omheiningen.
Grove den
Veel van het stuifzand werd vanaf de 19e eeuw bebost, vooral met grove
den. De bebossing verliep zo goed in Nederland dat stuifzand als landschapstype
bijna niet meer voorkomt. De Korte Duinen is nog een van de weinige levende stuifzanden.
Het landschap verandert voortdurend. Zo ontstaan er spontaan duinen en verdwijnen
bomen gedeeltelijk in het zand. In de Korte Duinen kunt u ook vliegdennen tegenkomen
waarvan de wortels juist zijn bloot gewaaid.
Wat kunt u in dit gebied verwachten?
Vooral veel zand! In 1997 zijn de stuifzandgebieden De Lange Duinen en de Korte
Duinen door de provincie Utrecht aangewezen als
Aardkundig monument. Dit omdat het gebied uniek is in West-Europa en de
provincie het graag in stand wil houden. De mens moet hier wel een handje bij helpen.
Eén keer in het jaar worden er grote hoeveelheden zand van de Noordoost-hoek naar
de Zuidwest-hoek terug gebracht.
Pioniers
Het stuiven van het zand kan alleen in stand worden gehouden door menselijk ingrijpen.
Op open zandvlaktes in de Korte Duinen verschijnen al snel de zogenaamde pioniers.
Dit zijn plantjes zoals zandzegge, zandhaarmos en draadalgen. Deze planten maken
van het losse zand een soort mat waardoor het zand niet meer stuiven kan. Vervolgens
verschijnt het buntgras en daarna de heide. Deze opeenvolging van planten wordt
successie genoemd. Het proces zal uiteindelijk eindigen met een bos van eiken en
berken.
Zandhagedis
In de Korte Duinen wordt regelmatig de
zandhagedis waargenomen (foto van Peter van der Wijst).
Klapekster
In december 2007 is er voor het eerste een klapeksters gesignaleerd in de Korte
Duinen. Dit is een wintergast. De klapekster broed hier niet. Daarvoor gaat hij
naar noordelijke gebieden.
Meer informatie
'De Lange en Korte Duinen in Soest. Laat maar waaien.' Brochure van de Provincie
Utrecht en de gemeente Soest.
Foto's IVN Eemland, tweede foto (boom) door Ralph Koek
|