Ligging

Ten zuiden van Soesterberg. Ten noordoosten van Zeist. Midden op de Utrechtse Heuvelrug.

Hoe komt u er?

U kunt het gebied bereiken vanaf de Krakelingweg in de gemeente Zeist. Sla het Laantje zonder Eind in richting manege Het Zeisterbos en parkeer uw auto of fiets aan het einde van dit weggetje. Komt u met openbaar vervoer: de dichtstbijzijnde bushalte is de halte 'Zeister ziekehuis'. Het gebied is goed begaanbaar met kinderwagens. Kozakkenput is een hondenlosloopgebied.

Honden
Mogen grotendeels los lopen.

Wandelpaden

Het terrein wordt doorsneden door een wandelpad van 12 kilometer dat ook door het Zeister Bos gaat.

Eten en drinken

Onbekend

Eigenaar

Het natuurgebied Kozakkenput is eigendom van het Utrechts Landschap.

Omvang

Samen met buurtgebieden Krakeling en Witte Hull strekt het gebied zich uit over 123 hectare.

Verklaring naam

De naam ‘Kozakkenput’ is niet afkomstig van de Frans-Bataafse troepen maar van een huurlingenbataljon Kozakken die 9 jaar later hun bivak uitkoos bij deze waterput. Die kozakken hadden eerst hun kampement in Utrecht op de Maliebaan, waar ze gelegerd waren midden in de stad. Maar aangezien ze erg verwilderd waren en niet lekker roken trokken ze in de stad teveel bekijks en verhuisden ze naar het buitengebied.

Geschiedenis

Een gedeelte van dit gebied hoorde vroeger bij het landhuis Beek en Royen. Het huis was gebouwd in 1730 en had een klassiek Frans park. Een kenmerk van zo'n park zijn de lange rechte lanen met aan weerszijden grote bomen, bijvoorbeeld beuken. Het Laantje zonder eind was, de naam zegt het al, zo'n lange laan. Een groot deel van het bijbehorende land is verkaveld en verkocht in 1818.

Vroeger stond hier in dit gebied een theeschenkerij met bijbehorende bakkerij. Deze bakkerij heette De Krakeling. Vandaar de Krakelingweg. Bij de theeschenkerij konden koetsiers hun paarden wisselen.

Verderop in het bos ligt een grote kuil. Hier bevond zich vroeger de Kozakkenput. De put heeft zijn ontstaan te danken aan het initiatief van de luitenant-generaal A.F.L. Viesse de Marmont. Deze Franse generaal zat begin 1800 met zijn troepen gelegerd in de stad Utrecht. Hij zag met lede ogen aan hoe de conditie van zijn manschappen in de stad achteruit ging en besloot de hei op te gaan. In 1804 hield hij rond Zeist met zijn 20.758 man tellende Frans-Bataafse troepen legeroefeningen en liet een kampement opslaan. Wat nu bos is was toen heide. Om op de droge heide water te hebben, liet hij 30 putten graven met een diepte van circa 10 meter. Ook de Kozakkenput heeft in die tijd als waterput dienst gedaan. De Piramide van Austerlitz is ook gebouwd door de mannen van luitenant-generaal de Marmont. Zij bouwden de piramide om de tijd te doden en goed in conditie te blijven.

Wat kunt u in het gebied verwachten?

Oude lanen van beuken en Amerikaanse eiken doorsnijden het terrein. Opvallend zijn ook de door bos omsloten akkers, weilanden, het eikenhakhout en de oude singels. Het bos is jong en gemengd, met veel grove dennen. Delen van het bos zijn productiebos geweest (aangelegd vanaf 1887) bijvoorbeeld van dennenhout. Door hier en daar dennen te kappen, komt er meer licht op de bodem en gaan er struiken, planten en andere boompjes groeien. Hierdoor krijg je een gemengd bos wat zichzelf in stand houdt. In het gebied leeft onder andere de ransuil.

Meer informatie

Het Utrechts Landschap kan u meer vertellen over dit gebied. Soms is er een rondleiding door dit gebied, geleid door een vrijwilliger van Het Utrechts Landschap.

Foto's: IVN Eemland