Ligging

In boswachterij De Vuursche in de gemeente Baarn. Tussen de tuinen van Paleis Soestdijk en de Lage Vuursche.

Hoe komt u er?

Bereikbaar via diverse fietspaden. Komt u met de auto, parkeer dan op dagrecreatieterrein Drakenstein, een voormalige zandafgraving. Dit terrein ligt aan de Stulpselaan, bij het dorp Lage Vuursche. Komt u met het openbaar vervoer, neem dan een bus naar het dorp Lage Vuursche. Vanaf het dorp is het circa 15 minuten lopen.

Honden
Aan de lijn.

Wandelingen

Staatsbosbeheer heeft een wandeling door de Stulp uitgezet van 4 kilometer. Duur 1 tot 1,5 uur. Start: recreatieterrein Drakestein, Stulpselaan, Lage Vuursche. Volg de witte paaltjes. Ook gaat de NS-wandeltocht De Vuursche via De Stulp >>>>

Eten en drinken

'De Hut' van ome Jan bij dagrecreatieterrein Drakenstein is helaas gesloten in verband met zijn overlijden (midden april 2009). Of De Hut weer open gaat is nog maar de vraag. Staatsbosbeheer is de eigenaar van het gebouwtje. Alternatief: naar de pannenkoekhuizen van Lage Vuursche. Ook vele andere restaurants in het dorp aanwezig.

Eigenaar

De Stulp is eigendom van Staatsbosbeheer.

Omvang

Circa 120 hectare. Onderdeel van boswachterij De Vuursche (1106 ha).

Verklaring naam

Een stulp is een hut of armelijk verblijf. Zou de naam hiermee te maken hebben? Meestal woonden vroeger de allerarmsten op de heide. Zij hielden daar bijen, schapen en maakten borstels.

Geschiedenis

Het gebied maakte oorspronkelijk deel uit van de bezittingen van de Heer van Drakenburg, schout van Utrecht. Hij werd in 1346 zelfs tot ridder geslagen. Het gebied bestond in eerste instantie uit heidevelden, met hier en daar een verhoging ten behoeve van de jacht. Zo'n verhoging is bijvoorbeeld de Konijnenberg vlakbij Lage Vuursche. In de loop der jaren is de meeste hei door bos verdrongen. Zo gaat dat met heide wanneer de mens niet ingrijpt. 
De Stulp is heel heuvelachtig. Een gevolg uit de tijd dat het hier nog één grote zandverstuiving was. Die was ontstaan doordat schapen te veel weg graasden en de wind vrij spel kreeg. Staatsbosbeheer heeft de zandverstuiving tot staan gebracht.

Wat kunt u er verwachten?

De Stulp bestaat voor groot deel uit heide- en stuifzandgebied o.a. een 40 hectare groot heideterrein waar Charolais-koeien grazen. De begrazing heeft tot doel, de heide open te houden en gebeurt in afgesloten gebieden, die wel voor publiek toegankelijk zijn. Hou de volgende regels in acht:

- blijf op minimaal 25 meter afstand en laat de dieren met rust
- doorkruis de kuddes niet
- aai en voer de dieren niet
- komt nooit tussen een koe en haar kalf
- hou uw hond aangelijnd in het begrazingsgebied

Behalve heide en zand ook wat gemengd bos en vennetjes. Het meest bekend is het Pluismeer. Het Pluismeertje is niet natuurlijk maar ooit gegraven. Er stond een zandsteenfabriekje naast. In 1996 is het Pluismeer schoongemaakt. Het voedselrijke slib is afgevoerd, om zo de oorspronkelijke venvegetatie (zonnedauw, witte snavelbies, klokjesgentiaan, veenpluis) de kans te geven terug te keren. De flora en fauna bij het Pluismeer zijn kwetsbaar. Een deel van het Pluismeer is daarom voor de koeien afgesloten. Ook mogen mensen er niet komen. Wie er toch komt, kan door de boswachter bekeurd worden. Omdat wandelaars het verbod vaak negeerden is het lage prikkeldraad vervangen door een hek. Het water van het Pluismeertje wordt regelmatig gemeten. De uitslag zegt iets over de zuurgraad van de bodem van het meertje. Bij het Pluismeer was een paar eeuwen geleden ook landbouw. In de buurt van het Pluismeer zijn de gegraven sleuven nog te zien. Bij het Pluismeertje staat een vogelkijkhut >>>>

In de buurt van het Pluismeertje maakt bos plaats voor heide. Lees meer over dit project >>>>

Enige jaren geleden zijn de heidevelden achter het paleis Soestdijk open gekapt, zodat de heide terugkwam. Deze velden droge en natte heide worden nu in stand gehouden door ze te laten begrazen.
In het bos van De Stulp liggen diverse grafheuvels, gemerkt door het Rijksinstituut voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB).

Flora:

• Kleine Zonnedauw in voornamelijk de afgeplagde gedeeltes van de restanten natte heide.
• Veenpluis waaraan het Pluismeer zijn naam ontleent, in de natte gedeeltes. Ook Veenmos.
• In de buurt van het Pluismeertje: hele oude boskernen.
• Naaldbomen: grove den, Douglasspar, fijnspar, Hemlockspar en lariks en Sitkaspar aan de rand.
• Waternavel voornamelijk voorkomend langs een vochtig pad in het rustgebied.

Fauna:

• Mierenleeuw. Deze larve leeft twee zomers als larve en de derde zomer komt de volkomen mierenleeuw uit, een op een waterjuffer gelijkend nachtdier. De larve maakt gebruik van de ronde vorm van de zandkorrels, waarin het een “valkuil” graaft voor insecten, voornamelijk mieren. In het ronde kuiltje glijdt de mier naar beneden en komt door de ronde zandkorrels niet meer om hoog. De Mierenleeuw onder in de kuil vangt de prooi in zijn enorme kaken en zuigt hem leeg.
• Twee soorten mieren: de kale en behaarde rode bosmier.
• Kraaien en raven, komen af op de uitwerpselen van de koeien. De raven broeden in de tuin van Paleis Soestdijk maar zijn ook vaak aanwezig op De Stulp. Als u een 'bekakte' kraai hoort, kunt u ervan uitgaan dat het een raaf is.
• Klapekster. In de winter is verscheidene jaren achtereen een klapekster waargenomen.
• Roodborsttapuit. In de zomer is verscheidene jaren achtereen een paartje roodborsttapuit waargenomen.
• Diverse andere vogels zoals kuifmees en goudhaantje.
• Buizerd. Hiervan komen een groot aantal exemplaren in diverse kleurzettingen voor in het bosgedeelte. Onder andere hele licht gekleurde buizerds.
• Bij het Pluismeertje: heel veel libelles. Ook broeden er dodaars, bergeenden en andere wilde eenden en de geoorde fuut. Hun rust wordt vaak verstoord door Nijlgans en de grauwe gans.
• Oranjetipje (vlinder), groentjes, boomblauwtjes, bonte en vooral bruine zandoogjes, vuurvlindertjes, hooibeestjes en zwartsprietdikkopjes. Mogelijk ook grote- en geelsprietdikkopjes.

Meer informatie

Wij hebben geen speciale boeken of websites over de Stulp gevonden. Wel een handige kaart: kaart 23 van Staatsbosbeheer. De complete wandelkaart voor de bezoeker van De Vuursche en Groeneveld. Alle paden staan hierop duidelijk weergegeven.

Foto's: Hetty Edrees, Max Kruitzer, Alexandra Tom